Isifundo seshumi lanye: Ubunceku

 (Matewu 25)

Copr. 2008, Bruce N. Cameron, J.D. Yonke imibhalo ivela ku-New International Version (NIV), copr. 1973, 1978, 1984 i-International Bible Society, ngaphandle umakuchaziwe. Imibhalo esuka ku-NIV isetshenziswe ngevumo ye- Zondervan Bible Publishers. Impendulo ezikhethiweyo zitholakala kuzigobholozi (). Uma usamukela lesi-Isifindo nge-email, kodwa sibesisilahleka ungasithola kule ikheli ye-web: http://www.GoBible.org.  Thandazela ukuba uMoya Oyingcwele uvule ukuzwisisa kwakho ungakaqali ukufunda.

Isigeniso: Izifundo zihlelwe zibuyela emuva, yangithi? Sikholisile isifundo sosuku lokuphumula lweviki, sasesifunda ngekhefu elinaphakade, IZulu. Iviki ephelileyo sibuyele emuva safunda “Ngokuba ngumfundi” manje (okunzima) “ubunceku!” Kakumelanga siqgibe siphezulu? Kumbe ubunceku buphakeme? Ngingabona umthungamele othile esiza ebandleni lami ezokhuluma ngobunceku, kukhanya kufunakala enye imali kimi loba kukhona omunye umsebenzi okumele ngiwenze. Kodwa kule iviki sizafunda ukuthi iBhayibheli lithini njalo likubeka ngendlela enhle njani ukubayinceku. Kasingeneni eBhayibhelini sifunde okuhle ngobunceku!

I. Ukunoba empilweni

A. Funda kuMatewu 25:14-15. Umqashi wanikeza imali iningi ikhangeleni? Wayele nkethabeshabe? (Hashi. Inceku zazehlukeni ngamandla azo. Uwayesenelisa kakhulu waphiwa okukhulu.)

1. Kwakulungile na lokhu? Kakumelanga wonke umuntu aphiwe okufanayo?

a. Kumbe, kwakungayilungelanga inceku eyanikwa okuningi okokwenza?

B. Funda kuMatewu 25:16-18. Kukhona okungasekela okwenziwa “ngowetalenta elinye”? Kuthiwani ngokuwa komnotho? Kuthiwani ngokukhathazeka kwamabhanga okusemhlabeni njikelele? Ngokuyembela emhlabathini kayisiyo na indlela yokuyigcina imali?

1. Kasikho na isizatho sokukholwa ukuthi isisebenzi setalenta elinye senzakahle? (Yebo. Ngabe umqashi wayefuna imali yakhe yembelwe phansi ngabe wazenzela lokhu-ingathathi ihlupho lokuthi lo oletalenta elinye ebekwazi lapho ekhona.)

C. Funda kuMatewu 25:19-23. Kungani lo othole amatalenta amabili ethola ukudunyiswa njengalo ozelamahlanu? Kulungile nalokhu? (Bonke baphinda kabili ababekuphiwe. Kusho ukuthi umqashi njengoba banikezwa imali ngokwenelisa kwabo umqashi kabahlawuliseli ukungabi namandla. Umbuzo kasimatalenta olawo uzalwa kodwa ukuthi wenzani ngawo.)

 D. Funda kuMatewu 25:24. Lokhu kuveza inqondo yalo owetalenta elinye. Kungani ebiza inkosi ngamangama (“ngumuntu olukhuni”)?

1. Kakusiqiniso na ukuthi umuntu akumelanga esebenzise amandla lenzuzo yomunye? Kakybizwa kuthiwa “yibuqgili?”

E. Funda kuMatewu 25:25. Ima, inceku yetalenta elinye siguqule indaba? (Yebo! Usesithi ubesesaba. Okokuqala uthi inkosi yakhe uyagqilaza abantu, manje uthi uyesaba.)

F. Funda kuMatewu 25:26-27. Inkosi eyikhangela njani lindaba? Inceku yetalenta elinye iyesaba? Uqinisile ngokugqilazwa? (Inkosi imbiza ithi “mubi njalo ulivila.”)

1. Inkosi iqotho ngokuthi “mubi?” Bengisithi inceku yetalenta elinye ibilandela umthetho. (Uqinisile ukuthi ukugqilaza kubi emehlweni kaNkulunkulu! “Ububi” bumayelana lenceku isisaphambili injongo yomqashi. “Ubuvila” kusho ukuthi kenzangalutho.)

G. Funda Matewu 25:28-30. Kungani lo olamatalenta alishumi ephiwa imali encane lo oletalenta elincane alayo? Khathesi lo olamatalenta alishumi selokuningi lo olelinye engilalutho. Kulungile na lokhu? (Sizabuqinisa ubunzima bale indaba esigabeni esilandelayo sesifunda uMatewu 25:34-40.)

H. Kasimeni kancane sikhangele lindaba. Usifundisani uJesu? Kumayelana lemali, lamatalenta kumbe lesikhathi? (Le “yindaba yombuso.” Zonke izindaba zakulesi isahluko zimayelana lokuya eZulwini.)

1. Uma “Umthungameli wobunceku esiza” ngicabanga ukuthi ngizasala ngizasala ngilokuncane yena abelokunengi. Kusifundisani lokhu ngobunceku? (Indaba ikhuluma kanye ngemali, kodwa ngibona imele yonke imihlobo yamatalenta emvelo. Indlela yokuba lokuningi yikusebenza (Mateu 25:16). Okubalulekileyo yikuthi kukulahlupho okunikwe ekuqaleni. Uhlupho yikuthi wenzani ngakho. Umawethembakele, uzakuvuzwa ngokuningi. Ubunceku bumayelana lokuba lokuningi.)

II. Cabanga ngabaswelayo

A. Funda kuMatewu 25:31-40. Owetalenta elinye, ikakhulu sephonselwe phandle engenamali, engangena njengokushiwo (vesi 40) “omunye walaba abancane wabafowabo?”

1. Kasithi ungolo oselamatalenta ayishumi lanye (inkosi sikunike italenta lalo ovilaphayo), ubesuhlangana lalo ongasela lutho. UJesu ufundisa ukuthi kumele unikeze imali kulo ongelatalenta?

 a. Lokhu kakungeke kuphambanise isinqumo senkosi?

b. Ubona ngani kungenza umehluko ngabe lindaba kayikhulumi ngemali? Ubalambileyo bayathola ukudla, abomileyo bayanatha, abayiziyambi bayaxuswa, abadingi izembatho bayazithola. Kungani kungekho othola imali? (Indaba esiqale ngayo ikhuma ngemali. Lindaba ngemali kayisho lutho. Uma siqinisile ukuthi ukunikeza ubaba ungela talenta imali inkosi ismemukkile kakulahlupho, yikho ukunikeza lo ongelatalenta indingeko zakho kunenqondo.)

2. Kungenzakala ukuthi loba uJesu ukhuluma ngemali indabeni yokuqala, kumele okunye njalo kulokuncane lokwenza ngemali? (Ungakhangela uMatewu 13:12, uzathola okufanayo “nikeza kulowo olakho, thathela olivila” uma ukukhangela ngelihlo lakomoya.)

3. Kungenzakala ukuthi lo olamatalenta alishumi-lanye uma enikeza lo ongelalo lelilodwa uyawasebenzisa kahle amatalenta akhe? (Kasishelwa ukuthi amatalenta aseshenziswa njani. Uma kulomusho wakomoyo kulenqondo ukthi amatalenta aseshenziselwa umbuso weZulu.)

B. Ngibuze imibuzo eminengi ukuze ucabange ngesikufundiswa nguJesu. Zifundo bani esingaba leqiniso lazo kulezi zindaba zombili? (Ukuthi uNkulunkulu ufisa simsebenzele ngamandla amakhulu. Lokuthi inxenye yethu yikusiza abaswelayo.)

III. Imvelo yamatalenta

A. Sithola ukuthi uJesu wayekhuluma izindaba ezilinganiseka lamatalenta ethu (okumele siwasebenzisa ngamndla amakhulu) emalini lakwezinye izinto. Amatalenta ethu agoqela izinto esizenelisayo ngokwemvelo? (Khangela njanlo uMatewu 25:15. “Njengamandla akhe” kumele kusho amandla esinawo. Amndla emvelo yiwo enza inkosi yanikeza inceku ngendlela ezanikezwa ngayo.)

B. Funda ku Matewu 24:45-51. Nasi enye indaba yenkosi ehambayo. Inceku ehambayo yiziphi izinto okumele izikhangele kahle? (Ukuba ngokhangeleyo lesikhathi. Ngoba inkosi “ihamba okwesikhathi eside” inceku iyakholwa ukuthi inesikhathi sokusebenzisa kubi lobo abanikeziweyo lokucitha esakhe isikhathi.)

1. Isikhathi silitalenta okumele silikhangela kahle na? (Yebo. Kodwa, njengoba uNkulunkulu wadala ukulala kusho ukuthi kumele kubekhona eokulala lesokusebenza isikhathi.)

a. Singakanani isikhathi osicitha ukhangele okufunwa ngabanye hashi okufunwa nguwe?

b. Singakanani isikhathi sakho esichithwayo lapho ongasizikhona muntu?

 c. Ukuhlukuluza abanye lokuchitha isikihathi kusisebenzelani lesisisebanzi? (Kakukho okuhle okuphumayo. Okunye “ukulila lokugedla kwamazinyo” ekupheleni.)

C. Mngane, sibona ukuthi abalandeli baka Jesu bayaphumelela labangasebenziyo abangamavila, bayalila begedla amazinyo. Ngizakuthi “ukugedla” yikuzisola ngesinqumo esenziwayo endulo. Ulezinto ongazenza ngekusasa yakho, uzakhetha ukuba yisisebenzi esethembakeleyo, esisebenzangamandle sika Jesu?

IV. Iviki ezayo: Esihlalalabo loba Omakhelwane.

Isifundo seshumi UKUBA NGUMFUNDI

(1 Kwabase Korinte 12, Eksodusi 18, Matewu 20, Mako

    

Copr. 2008, Bruce N. Cameron, J.D.  Yonke imibhalo ivela ku-New International Version (NIV), copr. 1973, 1978, 1984 i-International Bible Society,  ngaphandle umakuchaziwe. Imibhalo esuka ku-NIV isetshenziswe ngevumo ye- Zondervan Bible Publishers. Impendulo ezikhethiweyo zitholakala kuzigobholozi (). Uma usamukela lesi-Isifindo nge-email, kodwa sibesisilahleka ungasithola kule ikheli ye-web: . Thandazela ukuba uMoya Oyingcwele uvule ukuzwisisa kwakho ungakaqali ukufunda.

 

Isigeniso: “Landela, thungamela loba phuma endleleni” ngumusho ka Thomas Paine, omunya “wabobaba” beMelika. Uma nginagkunika ithuba lokukhetha kokuthathu okuphezulu bangaki abakade bangakhetha “ukulandela”? Ngithemba abanengi. Abanengi bathanda ukuthungamela loba kuhamba eyabo indlela. Isifundo sethu ngesokulandela. Kushoni ukuba ngumfundi kaNkulunkulu? Ngumlandeli nje owejwayelekileyo? Kumbe ngumlandeli othula ithuba lokuthungamela? Kasingeneni esifundweni seBhayibheli sizwisise!

 

 

1.  Abalandeli

 

1. Funda 1 Kwabase Korinte 12:27. Ukuba yinxenye yomzimba kaKrestu kukani lokwenza lokuba ngumfundi? (Lapho silandela uJesu silenxenye okumele siyenze emsebanzini. Isimanga, umsebenzi wethu njengabafund ufananiswa  “lomzimba.”)
2. Funda ku 1 Kwabase Korinte 12:28. Yiyiphi Inxenye “eyibuthungamele” kulezi izinto eziqanjiweyo? (“Abapotoli” “abaqoqi” bazwakala njenga bathungameli abathile.)
3. Ngobani abalandeli kuleli qula? (Kakulula ukukubona lokhu, kakunjalo na? Ngibona ngani “abasizi” bangaba ngabalandeli ngeyinye indlela.)
4. Kungani kunzima ukuphendula umbuzo womthungamela loba umlandeli? Kungani uNkulunkulu engakwenzi lokhu kuba sobala?
5. Kungani iBhayibheli lifananisa ibandla lomzimba kulokuthi lifananiswe lempi, loba lesizwe. Empini ulabathungameli abanengi bayalandela. Kodwa ngaphandle kokuthi uNkulunkulu ngumthungameli wethu, ibandla likhanya lehlukile. Ngibona ngani yiso isizatho uNkulunkulu isebenzisa umzimba  kulebutho ikukhuluma ngebandla. )
6. Funda ku 1 Kwabase Korinte 12:20-21. Ibandla lisebenza njani uma kusiza ebathungameleni lakubalandeli? (Kulokuthi kubesobala ukuthi ngubani umlandeli ngubani umthungameli sibona ukubambana lapho sonke isitho somzimba silenxenye yokwenza. Wonke umuntu uqakathekile. U Thomas Paine wayengalalo ibandla enqondweni yakhe.)

 

1. Abathungameli abafundayo
2. Funda kuExsodusi 18:13. Abantu babethabile na ngalo umomo? ( Beza kuMosi. Kodwa, umugca othi “bema… kusuka ekuseni kuze kube ntambama” kusho ukuthi usizo lwaluthatha isikhathi eside.)
3. Wayethabile uMosi ngalo umomo? (Yini eyayingaba ngcoono kulokukhulumela uNkulunkulu kodwa waye sebenza amahola amade.)
4. Funda ku Eksodusi 18:17.  Yiwo na amazwi uMosi ayekhangelele ukuwezwa? Wayengenzi kuhle ekhulumela uNkulunkulu esiza isizwe?
5. Funda kuEksodusi 18:18-23. Ungaphendula njani uJetro (Ubabazala kaMosi) ekuxwayiseni kwakhe ngabe wawungu Mosi? Phezu kwalokhu uNkulunkulu wayekhulume lawe hashi laye. Kungani ungam mamela wena ukhulumela uNkulunkulu?
6. Nanzelela ku-Eksodusi 18:19. UJetro uyawucasisa umsebanzi kaMosi na ? (Yebo. Uthi umsebenzi kaMosi kumele ube yikuya kuNkulunkulu ngenxa yabantu, hashi ukukhethela uNkulunkulu. Lokhu yikuxwaya okujulileyo. Lokhu kusho ukuthi uMosi seqala ukucabanga kakhulu ngaye, khuobna kukhona abanye ababgawenza lomsebanzi.)
7. Nanzelela u-Eksodusi 18:23. Uthini uJetro? (Uthi uNkulunkulu kumele aqinise ukuxwayisa kwakhe.)
8. Sifundani ngobufundi kule indaba kuzekube khathesi? (Lo ngomunye umzekeliso “womzimba” njengendlela yokuthungamela-kulolkuthi asebenze yedwa uMosi kumele asebenze labanye abazomsiza. Umsebenzi obalulekileyo kumele unikwe abanye abenelisayo.)
9. Funda ku-Eksodusi 18:24-26. Sifundani okuhle ngoMosi njengomthungameli? (Ukuthi iloba esethathekiswa yikuzibona ebaluleke kakhulu, uyamamela. Uyazehlisa ngokulalela lokusebenzisa ukuxwaya okuhle.)
10. Kusifundisani ngokuqoqeka? (Ngokuba “lomzimba ohlelekileyo” kudinga ukuhleleka. Ukuphanana okokwenza, ukukhetha abantu abazimiseleyo, lokugcina uNulunkulu eyinhloko yohlelo kubalulekile.)

 

1. Abathungameli abaziceku
2. Funda kuMatewu 20:20-21. Ngokufunda la amavesi amabili, ubona ngani impendulo kumele ibe yini? (Ngabathungameli abanjani abacela “umama” eyekwenza okubalulekileyo abamele bakwenze?)
3. Funda kuMatewu 20:22. Umama uthanda ukusebenza labanengi? Kungani esithi “thina” empendulweni yakhe? (Amadodana kathumanga umama kuphela kodwa bazimele bexoxa!)
4. Uyibona njani impendulo yamadodana? (UJesu ubashela ukuthi kabazi abakucelayo, kodwa baphendula bathi “siyenelisa.” Abathungameli abapheleleyo- kabalamandla njalo kabalaleli!)
5. Funda kuMatewu 20:23. Ngubani okhetha ubuthungamele bebandla? (NguNkulunkulu. UJesu unika impendulo elula, kodwa uyasho ukuthi uNkulunkulu ubaba nguye okhethayo.)
6. Funda uMatewu 20:24. Kungani babengathabanga? Ngoba omama babo babe ngakhuthalanga kangaka? Ngoba kabacabanganga ukubuza kuqala? Ngoba kabafuni ukulandela, bafuna ukuthungamela?
7. Funda uMatewu 20:25-28. UJesu ufuna umlandeli/umthungameli onjani? (Umthungameli oyiceku. Kuyasanganisa lokhu: umthungameli osebenzisa amandla ukusiza abanye hashi ukuzisiza yena.)
8. La amazwi abalulekile embalini yomhlaba. Abathungameli bombangazwe bakudala, oPlato,o-Aristotle, babekholwa ukuthi bayincosana abamele bathungamele abanengi kumele belandele. UJesu uthi abathungameli kumele bebe zinceku zabanengi. (“Ofuna ukuba ngowokuqala kumele abeyinceku.” Yikho lapho esithola umcabango “weceku yabantu” eMelika.)
   1. Isifundo sethu kayisiso semihlobo yombangazwe. Kulesifundo bani ebuthungameleni bebandla lamhlanje?
   2. Sifundo bani kuwe?

 

1. Ubufundi
2. Funda kuMako 8:34-38. Kushoni ukuthatha isiphambano sethu?
3. Funda kuMatewu 11:28-30. Ngicabanga “ijongwe” likaJesu liyafana “lesiphambano” sakhe. Kungaba yikukhanya njani khona kukhanya kunzima kangaka? (Ukuzenzela wena okukujabulisayo kucina kungasuthisi. Ukusebenzela abanye kuyasuthisa kunza impilo ibelomusho. Kuzwakala kunzima ukunikela impilo yakho, kodwa uNkulunkulu usinikeza impilo enaphakade (Ukuthengiselana okuhle!), kodwa wenza ukusiza abanye kubelijogwe “elilula.”)
4. Funda kuMatewu 7:21. Usuke wezwa umusho othi “ingwane enkulu, kungela nkomo?” Ubona ngani kushoni? (Umuntu ozenza okhangela inkomo yena engenazo-kalamusho?)
5. Yikho na akushoyo uJesu? (UJesu uthi laba abantu bayakhuluma, kodwa kakukho abakwenzayo.)
6. Funda kuMatewu 7:22-23. Mana kancane, laba bantu balezenzo ezinengi. Ukucasisa njani ukuthi uJesu uyabala bona belezenzo? (Indikimba yikuthi uJesu uthi “Kangizange ngilazi.” Isifiso sika Nkulunkulu uBaba yikuthi sazi uJesu. Loyiwo umsebenzi womfundi. Uma singamazi uJesu imisebenzi yethu ilahlekile)
7. Mngane, kuyawuveza na umfanekiso wobufundi? Umfundi weqiniso uyamazi uNkulunkulu lokuthi ungena ngaphi emsebenzini webandla. Umfundi weqiniso ilenjongo yokusiza- hashi eyokuziphakamisa. Uma indlela okhangela ngayo ingalunganga, uzacela uMoya Oyingcwele akuguqule lamhlanje? Uma ungamsebenzele ebandleni, uzathandza ukuthi uNkulunkulu uzakushengisa ukuthi usebenze ngaphi?

 

1. Iviki ezayo : Ubuceku.