(AManani 15)
Copr. 2008, Bruce N. Cameron, J.D. Yonke imibhalo ivela ku-New International Version (NIV), copr. 1973, 1978, 1984 i-International Bible Society, ngaphandle umakuchaziwe. Imibhalo esuka ku-NIV isetshenziswe ngevumo ye- Zondervan Bible Publishers. Impendulo ezikhethiweyo zitholakala kuzigobholozi (). Uma usamukela lesi-Isifindo nge-email, kodwa sibesisilahleka ungasithola kule ikheli ye-web: http://www.GoBible.org. Thandazela ukuba uMoya Oyingcwele uvule ukuzwisisa kwakho ungakaqali ukufunda.
Isigeniso: Inguquko bani empilweni! Cabanga ukuthi wakhela ithemba lakho ezweni elitsha elihle. Uhlele ukuba ledlu ophupha ngayo leplazi ophupha ngalo. Khathesi uyazi ukuthi kakusoze kwenzakale ngoba kawumethembanga uNkulunkulu. Uzaphila ufe njengomhabuma enkangala. Okuhle yikuthi kawusayiso siqgili. Uphila lapho okulo Nkulunkulu khona. Kumele wenze njani manje? UNkulunkulu ukhangeleleni kuwe njengoba usuyephulile ithemba lakho kuye? Kasiyena phambili ngesifunda sama Israyeli sebehlamukele izwe lesithembiso!
I. Isono esingahlelwanga
A. Funda ku Manani 15:27-28 laku Matewu 5:27-28. Isono eTestamenteni elidala yisono na eTestamenteni elitsha?
1. Cabanga nemibhalo le yomibili. Amanani asitshela ukuthi singoni singakwazi. UJesu uyasitshela ukuthi singona singakwenzanga.
2. Ziningi izinto ezidinga isenzo ukuze kuthiwe ule cal eMelika.Amanani asitshela ukuth singona singela njongo?(Hatshi. Akula kuthandabuza “isoni esingahlelanga” ube lenjongo yokwephula umthetho. Isono besingananzeleli ukuthi yisono.)
a. Sokuke kwenzakala kuwe lokhu-ukuthi wonile ngoba ungazi? Ucabange ukuthi kakusisono, kodwa wasunanzelela ukuthi yisono? (Sonke silenjongo yokwazi uNkulunkulu ngcono. Ukuzwisisa kwethu kusanda sinanzelela ukuthi izinye zezenzo zethu esazenzayo bezingalunganga.)
b. Uma unjengami uzama ukunika izizatho ngezono zakho. Uzitshela ukuthi “lokhu kakusisono ngokweqiniso.” UNkulunkulu abesesenza into ezakwenza isono sakho sibesobala. Uyakukhumbula lokhu?
B. Funda kuManani 15:29. Kutshoni lokhu ngendlela uNkulunkulu akhangela ngayo umthetho wakhe? (UNkulunkulu uyakholwa “ekubuseni komthetho.” Umthetho kawuguquki ngabantu abatshiyeneyo. Omunye wabanothileyo labadumileyo. Omunye wabangafundanga labampofu. Omunye wabezinzweni. Wonke umuntu uyafana emthethweni kaNkulunkulu.)
II. Izono zamabomo
A. Funda kuManani 15:30-31. Khumbula ukuthi lumbalo uvela ngaphi: abantu bebesona ngamabomo. Badelela uNkulunkulu, bakhuluma ngokukhanda uMosi, bala ukungeni ezweni lesithembiso. Kungani “bengasuswa kwabanye?” Bengaba lekusasa enjani?
1. Ibala lesiHeberu elitsho “amabomo” lithi “ngesandla esiphezulu.” Ukwala kuka Israyeli ukungena ezweni lesithembiso “kwaku ngokwe nqindi?” (Sesifundile ukuthi unkulunkulu ukholwa “ekubuseni komthetho.” Singaqiba ukuthi ukwala ukungena eKhenani, ukudelela uNkulunkulu, kukubi kunjalo, kwakungayisiso sono “senqindi.” Kwakuyyibuthakathaka lobuwula, kakuzange kufike ukwephuleni umthetho.)
2. Uma umbhalo usithi “ukususwa” ebantwini, kutsho na ukubulawa? (Kangiboni kunjalo, sisiyaphambili ngesifundo kakusoze kube sobala lokhu.)
a. Injongo kaNkulunkulu “ekuqunyweni” ingabe iyini? (Khumbula indaba “yendodana yolahleko” kuLuka 15:11-32. Linsizwa yona ngamabomo. Kalalelanga uyise. “Waqunywa emulini”, abangane lencebo kwamsiza waphenduka ekucabangeni kahle. Wabuyela kuyise owamxolelayo. Ngibona yiyo injongo kuManani.)
B. Ngemva kwale inxoxo, yiziphi izono okumele zisikhathaze? (Sinfundile ukuthi ungona ungajonganga ingona unenjongo (ungazange usenze isenzo) lokuthi singona ngokudelela. Isono sokudelela sibangela ukuqunywa kulethemba lokuthi sizakhumbula kahle.)
1. Kumele limithetho isebenzi kumalunga ebandla enkozweni zethu? Kumele sisizane ekoneni ngamabomo lekoni kungasi mabomo, kodwa labo aba delelayo kumele baqunywe?
C. AmaKrestu amaningi baphile “engozini.” Bakholwa ukuthi basindiswe ngomusa (liqiniso), bakholwa ukuthi ukusindiswa kabangeke bekuthole ngamandla abo (liqiniso), loba bekholwa ukwenza “into elungileyo,” ngaphakathi bakholwa ukuthi abakwenzayo kakulandaba. UNkulunkulu zabaxolela kakukhethelekile ukuthi benzene. Ubona ngani unkulunkulu umkhangela njani umuntu owonayo, esazi ukuthi kakulunganga, kodwa esazi ukuthi uNkulunkulu uyaxolela? Yikudelela?
III. Ukwephula iSabatha
A. Funda kuManani 15:32-34. Kulobudlelwano bani ezikuxoxileyo lalo umzekeliso oqinileyo? (Umzekeliso uyasisiza sibone ukuthi esikuqibayo kuqotho na? Umzekeliso usivezela indlela unkulunkulu akhangela ngayo isono.)
B. Sikhangele imithetho esisanda kuxoxa ngayo, kunga kulungile ukuthi “bekungekho sobala” kumele kwenziweni kulo owephule iSabatha? (Injongo lendlela yokukhangela kubalulekile ukudlelaneni lesono. Abantu babengela qiniso ngenjongo yalo onileyo.)
1. Ubona ngani lindoda kwakumele yenziweni?
2. Funda kuEksodusi 31:12-15. Inhlawulo yokwephula iSabatha yini?
a. Unanzelele ukuthi ukubulawa “lokuqunywa” kusetshenziswa ngendlela efananayo?
3. Funda kuEksodusi 16:23. Kasizi bekeni enyaweni zothezayo. Ukwenza ebusuku lokhu? (Hatshi. Ukwenza emini.)
a. Ubona ngani injongo yakhe ngalezi nkuni yaye iyini? Waye lungisa indle? (Kakula kuthandabuz icebo lakhe laliyikubasa umlilo aqale ukupheka imana-bonke bebukele.)
4. Usuzwe lokhu yisono samabomo loba hatshi loba yikudelela? (Njengoba wayeyi nxenye yequla, kukhanya kunzima ukuthi wayengakwenzi ngamabomo. Ngokukhangela ukwenza kwakhe kukhanya kwakuyi sono sokudelela lokhu.)
5. Okweminyaka eminengi sasisiya ekhempingi. Izikhathi ezinengi ngibase imilo ngeSabatha ukuze sihla emlilweni. Isikhathi esiningi bengicabanga ngokuthi iBhayibheli lithini bgemililo leSabatha. Ngebe njengale insizwa? (Ngithemba kakunjalo. Umsebenzi wom Israyeli ube uyini? Bekungayisikho ukutheza inkuni upheke? Njengoba ukundla bekuphiwa. Kakukho okunye ababe kwenza. Umsebenzi wami kawusiwo wokudinga inkuni ngibase umlilo. Kimi bekuyikuphumula.)
C. Funda kuManani 15:35-36. Kusitshelani lokhu ngemvelo yesono salo umuntu? (Ukuthi wayedelela. Kule indawo kutsho ukuthi lapho kukhulunywa ngokuqunywa kwakusitsho ukubulawa kwakhe.)
1. Kukhanya kungela sineke kuwe lokhu? (Umbhalo oku Eksodusi usitshela ukuthi lokhu kwakusaziwa. Ngibona ngani lindoda, isazi ukuthi kaneni ezweni lesithembiso wayehlamukela uNkulunkulu. “Njengoba ngingasangeni ezweni lesithambiso. Ngiyala ukukulalela loba ukukusebenzela Nkulunkulu!”)
2. Kungani bonke abanfu babeyinxenye yequla lokubulala? (Kwasiza ukuveza ukubaluleka kokulalela.)
3. NguJesu lo? NuNkulunkulu ofanayo? (Yebo. Kumele sikhangele indaba yendodana yolahleko lendaba yendoda yokutheza. SiloNkulunkulu wothando loNkulunkulu wokwahlulela. Ukuthi ngizakona ngamabomo ngoba ngizakuthethelwa kasiyo indlela enhle.)
IV. Imigca yokusaleleyo
A. Funda kuManani 15:37-41. Ubona ngani lindaba ilokwenza lomthzi wenkuni loba okukhulunywe ngaphambilini? (Yebo. UNkulunkulu uthi ngifuna lazi imithetho yami, ngifuna lingoni ngabomo loba kungasi mabomo.” UNkulunkulu uthi kangifuni licine lisiba njengomthezi wenkuni.”)
B. Khangela umugca kuManani 15:39 “ukulandela inkanuko zenhliziyo lamehlo.” Usuke wathi “UNkulunkulu wangenza ngale indlela?” “UNkulunkulu wangenza ngifune omama labobaba?” (Ukuthi sonke sifuna okungalunganga emehlweni kaNkulunkulu kakutsho ukuthi kumele sephule umthetho wakhe.)
C. Kumele sibe sinamathisela imigca ezimpahleni zethu lamhlanje? Uma kungenjalo okungafananiswa lalokhu kungaba yini? (Ukuqgoka isiphambano? Ukufunda iBhayibheli? Kangikholwa ukuthi abantu abaningi abakhulunywa ngabo babefundile. Lokhu kwakuyikuwu phila umthetho. Nanzelela ukuthi uNkulunkulu udinga izikhumbuzo ngomthetho wakhe.)
D. Mngane, isono yindaba ebaluleke kakhulu. Abantu kabenelisanga ukungena ezweni lesithembiso ngenxa yaso isono. UNkulunkulu kazange ebatshiye ngenxa yokumdelela kwabo, kodwa kazangenjalo ephule idingeko eziphezulu zomthetho wakhe. Uzazimisela lamhlanje ukumlalela uNkulunkulu-kungakhethelekile ukuthi amehlo akho afunani?
V. Iviki ezayo: Impi yamandla.